...


1396-11-16

مراسم بزرگداشت استاد حسین کوشا از فعالان انجمن های علمی آموزشی معلمان فیزیک

...

 

مراسم بزرگداشت استاد حسین کوشا             

اسفندیار معتمدی 23/10/96

عشق و لذت در مدرسه ماندگار ایرانشهر و موزه علوم یزد.

در 22 دیماه 1396 از سوی آقای اکبر خداداد رئیس انجمن علمی آموزشی معلمان فیزیک استان و مدیر دبیرستان ماندگار ایرانشهر یزد به آن شهر دعوت شدم تا در مراسم بزرگداشت آقای حسین کوشا دبیر پر تلاش و علاقه مند آن استان شرکت کنم. یزدی که درباره مردمانش علی باقر زاده (بقا )چنین سروده است:

به یزد رفتم و سیمای راستان دیدم            صفای مردم ایران باستان دیدم 

مصون ز غارت چنگیز و فتنه تاتار             نژاد پاک سر افراز آریان دیدم.

مکارمی که زچشم جهان شده است نهان        به یزد رفتم و با چشم دل عیان دیدم

به هر کجا که پی سیر دیده افکندم               طریق راد و آئین راستان دیدم

ز فیض گنج قناعت  فقیر و دارا را           ز زندگانی مسرور و شادمان دیدم

به پایمردی همت، به دستیاری کار          شکفته چهره آرام دیهقان دیدم 

به دست همت آنان کویر سوزان را        پر از شقایق و ریحان و ارغوان دیدم

به چشم خویش در ایوان مسجد جمعه       هزار معجزه از خامه و بنان دیدم

ز ریزه کاری دست هنر به جامع شهر       هر آنچه می نتوان کرد  وصف آن دیدم

حظیره های فراوان، رباط های کهن        به یزد و تفت و طرزجان و اردکان دیدم

سرای والی و میدان میرچخماقش         نشان خانه و آثار دودمان دیدم

نمونه ای ز بناهای دوره اسلام              نشانه ای ز نیایشگه مغان دیدم

صفا وخرمی باغ و بوستانش را به لطف و گرمی و دیدار دوستان دیدم.

 هر بار که به یزد رفته ام  احساس نو شدن کرده ام و لذت کار دیده ام و عشقی تازه یافته ام. این بار ششمین مرتبه بود که به یزد می رفتم . این مرتبه  حدود دو هفته  صرف وقت کردم تا هدیه ای برای دوستان برم و خود را برای حضور در مجلس یاران آماده کنم .

 

برای آگاهی از تاریخ و فرهنگ یزد به کتابخانه "ایران شناسی"، یادگار دکتر حسن حبیبی رفتم .کتابهائی که  درباره یزد نوشته شده بود را خواندم، یادداشت برداشتم. به همراهی عبدالحسن بصیره خانه ی آقای دکتر لطیف کاشیگر رفتم. ایشان از 1333 تا1338دبیر فیزیک یزد بودند. خاطراتش را از یزد و کار و تلاشش در جهت علم آموزی و ترویج علم به ویژه علم فیزیک شنیدم، و اکنون دل شکستگی از درگذشت فرزند برومندش "مدیا کاشیگر" و تنهائی زمان کهولتش در 83 سالگیش را دیدم، و بسیار غمگین شدم و زندگینامه اش را نوشتم. با نوشتن تاریخچه ای از یزد و مدارس قدیمی و زندگینامه  "ملا محمدباقر یزدی" (معاصر شاه عباس اول و درگذشته 1069 ه ق و، مؤلف عیون الحساب، شرح عاشره، من تحریر اصول اقلیدس، شرح کتاب الاشکال الکریه و چند کتاب دیگر) را به عنوان نمونه ای از عالمان  گذشته یزد نوشتم و زندگینامه دکتر ابوالقاسم قلمسیاه استاد نامدار فیزیک و معلم مدرسه ایرانشهر را برآن افزودم و مقدمه کتاب "آموزش فیزیک در یزد و معلمان آن " را فراهم کردم و برای دوستان هدیه بردم تا پایمردی کنند و زندگینامه، خاطرات و تجربیات هریک از معلمان فیزیک آن استان را بر آن بیفزایند و انتشار دهند تا آیندگان، از سازندگان پیش از خود خبر یابند و طریق خدمت را از آن ها بیاموزند.

این کتاب  چهارمین  نوشته از مجموعه ای است درباره" آموزش فیزیک و معلمان آن در هر استان" که نویسنده امیدوار است برای همه استانهای کشور و برای همه رشته های درسی نوشته شود. پیش از این کتاب خراسان و آذربایجان شرقی و نوشته و چاپ شده و برای فارس نیز در حال شکل گیری است و مقدمه آن تنظیم شده است.

روز پنج شنبه21/10/96 به همراهی آقای توحید گنج به یزد رفتیم. شب را در خانه معلم یزد بودیم و فردای آن روز در مراسم بزرگداشت آقای کوشا در مدرسه ایرانشهر شرکت کردیم.

پیش از رفتن به این مجلس در فرصت کوتاهی که داشتیم به فروشگاه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان رفتیم، فروشنده ضمن فروش کتاب، به مادران می گفت "با خرید این کتابهای تصویری فرزندان خود را به کتاب علاقه‌مند کنید و کلمه کتاب را با نام فرزندتان پیوند دهید. مثلا اگر نام او علی یا مریم است در خانه که رفتید به اعضای دیگر خانه، کتاب را نشان دهید و بگوئید این کتاب علی است یا این کتاب مریم است. احساس مالکیت کتاب، بچه ها را به کتاب علاقه مند می‌کند. با علاقه‌مندی کامل از کتاب نگهداری کنید و اجازه دهید تا خود بچه‌ها تصویرها را برای شما شرح دهند. با خوب نگاه کردن و خوب گوش دادن به بچه‌ها، نگاه کردن و گوش دادن را به آن‌ها یاد بدهید و هر پرسشی داشتند پاسخگو باشید. این سخنان فروشنده برایم بسیار لذت بخش بود و به یادم آمد که  وقتی کتاب‌های علوم  دوره ابتدائی را می نوشتیم مهمترین هدف ما آن بود که بچه ها مشاهده‌گر و پرسشگر خوب طبیعت شوند .      

 مجلس بزرگداشت آقای حسین کوشا                                                                                                              

مجلس بزرگداشت آقای حسین کوشا با تلاوت قرآن و پخش سرود ملی خوانده شد و آقای خداداد رئیس انجمن و مدرسه خیر مقدم گفت. آقای توحید گنج رئیس شورای اجرایی اتحادیه انجمن‌های علمی آموزشی معلمان فیزیک به معرفی برنامه‌های اتحادیه و تبریک به آقای کوشا پرداخت. من نیز از دستاورد سفرهایم به یزد و عشق و لذتی که در هر سفر نصیبم شد سخن گفتم و به مناسبت صدمین سال تأسیس مدارس دولتی در ایران و دارالمعلمین  و دارالمعلمات و شورای عالی آموزش و پرورش و... از میرزا احمدخان بدر (نصیرالدوله)، وزیر معارف و علوم و صنایع مستظرفه(آموزش و پرورش کنونی) که بانی این کارها بودند صحبت و یاد خیر کردم و گفتم که حیف است بعضی نامها مانند نصیرالدوله، علی اصغر حکمت، دکتر صدیق و... فراموش شود. جالب است که در همان جلسه یکی از مسئولان سابق که حضور داشت گفت: من نمی دانستم که چرا نام"بدر" بر تابلوی یک مدرسه  در بسیاری از شهرهای ما نوشته شده است  و امروز فهمیدم که صد سال پیش  میرزا احمد خان بدر پایه‌گذار مدارس دولتی در ایران بوده است. در پاسخ گفتم که اگر تغییر دهندگان نام مدارس ما کمی شناخت از آموزش و پرورش ایران داشتند به سادگی نام بدر، شیمی، حکمت، صدیق، اسفندیاری و... را از روی تابلوها حذف نمی کردند  و جانشینان آن حذف کنندگان، اعاده حیثیت می‌کردند و نام‌هائی که به حق انتخاب شده بودند به جای خود باز می گرداندند.. نام نیک رفتگان آور به یاد.                                                                                       

در پایان مجلس بزرگداشت، آقای احمد شیرزاد مدیر کل آموزش و پرورش یزد، معلمان را ستود و از حسین کوشا به عنوان یکی از معلمان بزرگوار نام برد و گفت کاری که انجمن معلمان فیزیک انجام داده می‌تواند الگوئی برای سایر رشته‌ها باشد و این کار را اداره کل تائید و پشتیبانی می‌کند. احمد شیرزاد در جای دیگری گفت:                                                                                  معلم ، علم را جرعه جرعه در جان ها جاری می‌سازد و خود،  لحظه به لحظه می‌سوزد تا دانش آموزان را به سوی کمال رهنمون کند آثار وجود معلمان در زندگی پزشکان، صنعتگران و تمام خدمتگزاران امروز و فردای جامعه به خوبی نمایان است. معلمان رسولان راستی و سفیران هدایت هستند.                                           

پس از سخنان کوتاه و صمیمی مدیر کل، تقدیرنامه ها و هدایائی  که از سوی مسئولان و دبیران  انجمن‌ها از جمله جناب آقای دکتر محمدیان معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش ارسال شده بود با دسته گلی زیبا ّبه آقای کوشا و خانم محترم ایشان داده شد. پایان بخش این مراسم سپاس و تشکر آقای حسین کوشا، همراه با بیان زندگینامه ایشان بود که شرحی مختصر از چهار دهه خدمت راستین  و آگاهانه یک معلم بود مجلس بزرگداشت با کف زدنها و روبوسیها پایان یافت که مدیر جلسه از سوی رئیس دبیرستان حاضرین را به خوردن "شولی، آش مخصوص یزد"  که در آن روز سرد دیماه از هر غذای دیگری مطلوبتر بود و" دیدار از موزه علوم یزد"، دعوت کرد.                             

  مدرسه ایرانشهر و دیدار از موزه علوم یزد                                                    

مدرسه ایرانشهر نخستین دبیرستان یزد است. این دبیرستان فعالیت خود را از 1306در محل دبستان نمره یک شروع کرد و هر سال یک کلاس بر آن  افزوده شد. در سال تحصیلی 1309-  1308 پایه‌های سوم و چهارم متوسطه را آقایان دکتر مدرسی، نیک آیین و علی فقیه تشکیل دادند. با مأمور شدن آقایان علی اصغر عدالت و سید احمد مهینی به یزد برای تدریس ریاضیات کلاس های پنجم و ششم. نیز در سال‌های 1310 تا 1312 دایر گردید و استان یزد ظرف شش سال دارای یک دبیرستان کامل دولتی شد در همان سال1306زمینی به مساحت 18000 متر مر بع  از خیری به نام نواب آقا حسین(ابوالحسن وکیل التجار) برای ساختن مدرسه به فرهنگ اهدا شد.

در سال 1313 که علی اصغر حکمت وزیر فرهنگ شد این دبیرستان از دبستان جدا و نام آن ایران شهر شد. در 1314میرزا احمد خان طاهری از تهران به  یزد رفت و مدرسه ایران شهر را از  مرحوم سید مهدی استوار تحویل گرفت و مدرسه از نظر مدیر هم استقلال  یافت.

نقشه ساختمان مدرسه ایرانشهر را علاوه بر معماران ایرانی، دو معمار فرانسوی، به نامهای آندره گدار(1881-1965میلادی) معمار کتابخانه ملی و موزه ایران باستان و حافظیه و منارهای میرچخماق یزد و ماکسیم سیرو(1907-1976 میلادی) بر اساس معماری عصر ساسانی، کشیدند. در فروردین  1315علی اصغر حکمت وزیر فرهنگ کلنگ آن را بر زمین زد و کار ساختمان آن آغاز شد.

ساختمان این دبیرستان از طاق ‌های ضربی است . این مجموعه با خشت، گل، آجر، آهک، کاشی و کاهگل ساخته شده است .کف حیاط ابتدا آجر فرش بوده ، اما اکنون آسفالت است . دیوارها آجرچینی و در پای دیوارها قرنیز سنگی است .در لبۀ رواق ها آجر به صورت هره چیده شده است . در جان پناه پشت بام از در پوش آجری به ابعاد

50 در 50 استفاده شده و در نمای آن  بیش از 11000 متر کاشی رنگی لعاب‌دار به کار رفته است. آن زمان برای هر دبیرستان نشانی خاص تهیه می ‌شد . نشان دبیرستان ایرانشهر پهلوانی بود در وسط دایره ‌ای در حال مبارزه با موجودی اسطوره‌ ای ، که دست انسان ، سرِشیر ، بال عقاب ، یال اسب ، دم عقرب و پای مرغ را داشت .این تصویر نماد رویارویی و ستیز خرد با نادانی و در نهایت غلبۀ خرد بود. نظیر این تصویر در تخت جمشید نیز وجود داشت  

 این اثر در تیر ماه 1377 با شمارۀ ثبت 2048 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مدرسه های ماندگار ایران چون البرز تهران، شاهرضای مشهد، سعادت  بوشهر و...ِ یادآور مردان بزرگ فرهنگ ایران زمین است که در آنها مدیریت داشته، معلم بوده یا درس خوانده اند .دبیرستان ایران شهر یزد هم یکی از این مدارس نامدار است.

Image result for ‫موزه علوم یزد‬‎ علوم موزه یزد                                                                                

                                                                                                                                                     

دبیرستان یزد دارای زیر زمین بسیارطولانی است که در زیر همه کلاسهای درس آن قرار دارد. این زیر زمین در طول سالها  به عنوان انبار وسایل متروکه بود تا آن که یک انسان سازنده و پویا که مرد عمل و اندیشه بود در صحنه فرهنگ یزد ظاهر شد و آن زیر زمین متروکه را به یکی از غنی ترین پایگاههای آموزشی کشور تبدیل کردا. این مرد آقای سید حسین حیان و آن مرکز آموزشی موزه علوم یزد است موزه علوم یزد در سال 1367 توسط اداره کل آموزش و پرورش و زیر نظر هیات علمی تأسیس شد و با حمایت های بی دریغ استانداری و سازمان برنامه و بودجه توسعه یافت. این موزه در بخشی از بنای دبیرستان ایرانشهر یزد قرار دارد. مساحت آن حدود سه هزار و پانصد متر مربع است و در حال حاضر دارای بخش های جانور شناسی، گیاه شناسی، زمین شناسی، نجوم، فیزیک، تاریخ طبیعی و کارگاه تاکسیدرمی است.                                                                         .

هدف از تأسیس این موزه، گردآوری جانوران و موجودات مختلف تاکسیدرمی شده، نمایش پدیده های جالب فیزیکی و همچنین شکل یابی بخش های مختلف از جمله بخش علوم طبیعی و زیستی، بخش نجوم و فیزیک بود.

در دیدار از موزه علوم یزد جمعی از شرکت کنندگان مراسم بزرگداشت حضور داشتند و یکی  از دیدار کنندگان گفت : شما هم در تکمیل این موزه مؤثر هستید گفتم چیزی از ساخته های خودم را در موزه ندیدم. گفت توجه کنید زندگینامه دانشمندان با تصویر آن ها از نوشته های کتاب فیزیک و نام آوران یا نامداران علم است که شما نوشته اید. کپی آن ها را تهیه کرده و در قاب گذاشته و بر دیوار نصب کرده اند. من با دیدن آن نوشته ها خوشحال شدم ولی گفتم :"ای کاش بیشتر به این موزه خدمت می کردم ".

در کنار آونگ فوکو از کاری که استاد رهنما در هنگام تأسیس دانشکده معقول و منقول در مدرسه شهید مطهری(مدرسه سپه سالار ) کرده بود، یاد کردم.. در آن جا آزمایش فوکو را با آونگ آنجام داده و گفته بود این آزمایشی است که به کمک آن نشان می دهیم که زمین به دور خورشید می گردد و این آزمایش را برای شما روحانیون که در این جلسه حضور دارید انجام دادم تا بالای منبر از نظریه بطلمیوس که زمین ساکن و خورشید می گردد بحث نفرمائید.

با تشکر از همه دست اندرکاران این بزرگداشت

 

آمار بازدید کنندگان



امروز 250


کل 56,288